60 năm Đề cương văn hóa Việt Nam (1943-2003) – Kỷ yếu Hội thảo khoa học

  • PDF
  • Print
  • E-mail

 

60 năm Đề cương văn hóa Việt Nam (1943-2003) – Kỷ yếu Hội thảo khoa học

Tác giả: Viện Văn hóa – Thông tin.

Năm xuất bản: 2004.

 

Giới thiệu:

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Bí thư Trung ương Đảng và thông báo của Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương về việc tổ chức kỷ niệm trọng thể 60 năm ngày ra đời Đề cương văn hóa Việt Nam, hôm nay Bộ Văn hóa - Thông tin tổ chức Hội thảo khoa học 60 năm Đề cương văn hóa Việt Nam.

Chúng ta rất vui mừng được đón đồng chí Nguyễn Khoa Điềm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương thay mặt Bộ Chính trị tới dự và phát biểu.

Bộ Văn hóa - Thông tin xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo các cơ quan Đảng, Chính phủ, các đồng chí đại diện các Bộ, ngành, cơ quan nghiên cứu, đào tạo, báo chí... ở Trung ương và địa phương; các nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ trong cả nước đã hưởng ứng nhiệt tình và đã dành thời gian tới dự.

Đề cương văn hóa Việt Nam ra đời năm 1943 đến nay đã tròn 60 năm. Đây là một văn kiện có tính cương lĩnh về văn hóa văn nghệ được công bố khi Đảng ta mới 13 tuổi, khi nước ta chưa được độc lập, dân ta chưa được tự do. Mặc dù Đề cương văn hóa Việt Nam mới chỉ ra những nét đại cương, định hướng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam nhưng nó đã mang trong mình những cơ sở lý luận và thực tiễn vô cùng quan trọng, đặt nền móng cho các luận điểm, các chủ trương, chính sách của Đảng về văn hóa văn nghệ.

Hơn nửa thế kỷ qua, nhiều thế hệ các nhà nghiên cứu lý luận nước ta đã nghiên cứu và quán triệt các tư tưởng chỉ đạo của Đề cương văn hóa Việt Nam. Nhiều tác giả đã bám sát bối cảnh lịch sử, nghiên cứu sâu các khía cạnh nội dung, quan điểm của Đề cương văn hóa Việt Nam, làm sáng tỏ tư duy khoa học và đúng đắn của Đảng ta về các nguyên tắc dân tộc, khoa học, đại chúng của nền văn hóa Việt Nam. Nhiều cuộc tọa đàm, hội thảo khoa học và nhiều công trình đã được công bố giúp cho bạn đọc, nhân dân hiểu được giá trị to lớn của Đề cương văn hóa Việt Nam. Kết quả của quá trình nghiên cứu ấy được thể hiện trong các tập sách về Đề cương văn hóa Việt Nam đã được xuất bản như:

- Bốn mươi năm Đề cương văn hóa Việt Nam, NXB Sự thật, Hà Nội, 1985;

- Một chặng đường văn hóa, NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1985;

- Văn hóa Việt Nam một chặng đường, NXB Văn hóa thông tin và Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, Hà Nội, 1994;

- Năm mươi năm Đề cương văn hóa Việt Nam, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1995.

Việc tiếp tục nghiên cứu các giá trị lý luận và thực tiễn của Đề cương văn hóa Việt Nam vẫn là công việc đầy ý nghĩa đối với công tác nghiên cứu lý luận nói chung, lý luận văn hóa, văn nghệ nói riêng, nhất là trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân ta đang nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương (khóa VIII): Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Thực tiễn đất nước ta không ngừng đổi mới và phát triển; nhận thức lý luận của chúng ta cũng không ngừng được nâng cao thêm; nhiệm vụ công tác văn hóa, văn nghệ đang đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, phong phú. Vì vậy, trong hội thảo khoa học quan trọng này, trên cơ sở kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, chúng tôi xin đề nghị các vị đại biểu, các đồng chí tập trung vào các vấn đề sau:

- Thứ nhất, tiếp tục nghiên cứu, làm rõ bối cảnh ra đời của Đề cương văn hóa Việt Nam từ các phương diện: lịch sử, xã hội, văn hóa v.v... Tình hình và nhiệm vụ cách mạng những năm 40 đòi hỏi Đảng ta, một chính đảng của giai cấp công nhân ra đời ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, cần phải có một đường lối đúng đắn chỉ đường cho cách mạng Việt Nam nói chung và cho lĩnh vực văn hóa, văn nghệ nói riêng. Lý giải vì sao Đảng ta - một Đảng còn rất non trẻ nhưng đã sớm vũ trang cho mình tư tưởng, lý luận vô cùng sắc bén là chủ nghĩa Mác - Lênin để rồi có một văn kiện hết sức đúng đắn và sáng tạo về văn hóa Việt Nam như vậy?

- Thứ hai, tiếp tục làm rõ những giá trị và ảnh hưởng to lớn của Đề cương văn hóa Việt Nam đối với Cách mạng tháng Tám và cuộc trường kỳ kháng chiến sau khi giành độc lập. Ngay khi được công bố, Đề cương văn hóa Việt Nam đã là ngọn cờ có sức vẫy gọi, tập hợp các nhà văn hóa, văn nghệ sĩ, trí thức giàu lòng yêu nước và có tinh thần dân tộc của nước ta thời ấy, đưa họ đến với mặt trận Việt Minh, Hội Văn hóa cứu quốc, tham gia cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 và đi tiếp cuộc trường chinh đầy gian khổ và vinh quang của dân tộc ta. Mặt khác, Đề cương văn hóa Việt Nam đã đặt ra nhiều vấn đề mang tầm vóc và ý nghĩa của một bản cương lĩnh định hướng cho sự phát triển văn hóa Việt Nam như quan niệm về văn hóa, về vai trò lãnh đạo của Đảng trong cuộc cách mạng văn hóa, các nguyên tắc vận động nền văn hóa, tương lai của nền văn hóa Việt Nam v.v... Làm rõ ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn của Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 đã đóng vai trò là ngọn cờ tập hợp đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, là nguồn ánh sáng soi đường và là vũ khí tư tưởng và lý luận trang bị cho Đảng ta, cho trí thức nước ta bước vào cuộc chiến đấu đầy gian khổ song nhất định thắng lợi. Làm sáng tỏ những giá trị ấy của Đề cương văn hóa Việt Nam là công việc rất quan trọng, để quán triệt những giá trị định hướng lâu dài của văn kiện này.

- Thứ ba, hơn bảy mươi năm qua, Đảng ta đã có nhiều văn kiện về văn hóa, văn nghệ. Tại cuộc Hội thảo này, chúng ta tiếp tục làm sáng tỏ giá trị của Đề cương văn hóa Việt Nam ở khía cạnh là một văn kiện đặt nền móng về quan điểm, lý luận cho các chủ trương, chính sách của Đảng về văn hóa, văn nghệ. Chúng ta có dịp nhìn lại quá trình phát triển và hoàn thiện từ Đề cương văn hóa Việt Nam đến các văn kiện về văn hóa, văn nghệ sau này của Đảng ta, để hiểu sâu sắc hơn vai trò lãnh đạo của Đảng ta đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa của dân tộc.

- Thứ tư, liên hệ Đề cương văn hóa Việt Nam với tình hình, nhiệm vụ hiện nay của toàn Đảng, toàn dân ta là xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Nhiều vấn đề mới về lý luận, thực tiễn hiện nay đang đặt ra đòi hỏi chúng ta phải quan tâm giải quyết: những giá trị nào của truyền thống cần kế thừa, phát huy; những lực cản nào cần loại bỏ; cái gì cần đổi mới, nâng cao thêm; làm gì và làm như thế nào để chúng ta có đủ bản lĩnh, tự tin để giao lưu và hội nhập, để lựa chọn được tinh hoa văn hóa nhân loại bổ sung, làm giàu có thêm cho nền văn hóa của chúng ta; làm thế nào để tạo nên động lực khuyến khích đội ngũ văn nghệ sĩ nước ta cống hiến nhiều hơn, tốt hơn cho sự nghiệp văn hóa, văn nghệ của đất nước; quản lý văn hóa trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa như thế nào; quan hệ giữa “xây” và “chống” trong phát triển văn hóa nên xử lý ra sao v.v...

Đảng ta luôn luôn đặt cho mình yêu cầu phải đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng vừa bảo đảm cho văn hóa, văn học, nghệ thuật phát triển đúng hướng, vừa bảo đảm thực hiện quyền tự do, dân chủ cá nhân trong sáng tạo văn hóa, văn nghệ trên cơ sở phát huy trách nhiệm, tính tự giác cao của trí thức, văn nghệ sĩ. Phải quan tâm xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong bộ máy nhà nước như Bác Hồ đã dạy: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. Tất cả những vấn đề ấy đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa truyền thống, bản lĩnh văn hóa Việt Nam để phân tích và lựa chọn. Quán triệt những tư tưởng định hướng, mở đường của Đề cương văn hóa Việt Nam, trong giai đoạn hiện nay cũng chính là thực hiện 5 quan điểm cơ bản, 10 nhiệm vụ và 4 giải pháp lớn mà Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương (khóa VIII) về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đã xác định.

Năm nay, chúng ta tổ chức kỷ niệm trọng thể 60 năm ngày ra đời Đề cương văn hóa Việt Nam bằng những hoạt động phong phú, thiết thực, làm cho nhân dân - đặc biệt là cán bộ trong và ngoài ngành văn hóa thông tin - hiểu rõ những giá trị lý luận và thực tiễn, văn hóa và lịch sử, tư tưởng và nhân văn; giá trị dự báo khoa học... cũng như ý nghĩa và tác động to lớn của Đề cương văn hóa Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa ở nước ta. Trên cơ sở đó, toàn Đảng, toàn dân quán triệt sâu sắc hơn nữa quan điểm của Đảng ta về văn hóa, văn nghệ, về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Kính chúc Hội thảo thành công tốt đẹp./.

Nguồn: “Quán triệt quan điểm của Đảng ta về văn hóa, văn nghệ; xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” của TS. Phạm Quang Nghị Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng,

Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin.

 

Переодетый Патрокл "Ford Sierra" принял участие в жестоком бою "Для девочек или как относиться к себе и мальчикам" и пал от руки Гектора.

Это был "ДР по математике 6 кл" выход первого актера на сцену.

Жерар де Ридерфорд выбежал из душного "КВ Три поросенка" сумрака королевского шатра на ослепительный свет "Логика" палестинского солнца.

Он пролетел над черной башней, "Партизаны флота Из истории крейсерства..." откуда доносилось одинокое сладкоголосое "Александр Дюма или Приключения романиста" пение.

С другой стороны, учитывая природу этой "Магия страсти" крепости, они вполне могли получить инструкции насчет "Любимая наложница хана" возможности неестественного нападения.

Я попятился, отступая "Kipling The first Jungle book" и глядя на сумасшедшие огоньки в его глазах.

 

Thăm dò ý kiến về: Mô hình tổ chức, quản lý Lễ hội đền Trần Nam Định

Bạn chọn phương án nào?
 

Đang Online

Có 19 khách đang online

Phân Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam tại TP. Huế

Năm 1999 tại cố đô Huế, một thành phố văn hoá, nhờ sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo Bộ và địa phương, thêm một Phân Viện Văn hóa Nghệ thuật nữa đã được thành lập...

Phân Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam tại TP. HCM

Năm 1996, Phân Viện Nghiên cứu văn hoá nghệ thuật nay là phân viên Văn hoá Nghệ thuật Việt Nam đã được thành lập tại TP Hồ Chí Minh trên cơ sở Viện Âm nhạc và Múa ở phía Nam...